Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να παρουσιάσει τα δεδομένα από την ψυχιατρική εκτίμηση και θεραπεία επιβαινόντων της επιβατικής αμαξοστοιχίας του δυστυχήματος των Τεμπών (28/2/2023) οι οποίοι παρακολουθήθηκαν και στους οποίους έγινε θεραπευτική παρέμβαση στη Μονάδα Τραύματος και Διαταραχών Στρες των Τακτικών Εξωτερικών Ιατρείων της Γ΄ Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής ΑΠΘ στο ΠΝ ΑΧΕΠΑ. Υλικό αποτέλεσαν δύο πληθυσμοί. Ο πρώτος αφορά το σύνολο των επιβαινόντων στην επιβατική αμαξοστοιχία (Ν=352). Ο δεύτερος πληθυσμός είναι ένα υποσύνολο του πρώτου και αποτελείται από τους επιβάτες εκείνους οι οποίοι προσήλθαν για διάγνωση και παρακολούθηση (Ν=41). Δημιουργήθηκαν πίνακες συχνοτήτων και ποσοστών, υπολογίσθηκε Σχετικός Κίνδυνος (Risk Ratio, RR), και χρησιμοποιήθηκαν η δοκιμασίες t-test και η χ2. Όσον αφορά το σύνολο των επιβαινόντων στην αμαξοστοιχία, υπολογίσθηκε ότι 20-59 άτομα θα ανέπτυσσαν διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD). Η Μονάδα Τραύματος και Διαταραχών Στρες της Γ΄ Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής δέχθηκε συνολικά 41 επιβαίνοντες, 18 άνδρες (43,90% ηλικίας 28,83±10,83 ετών) και 23 γυναίκες (56,10% ηλικίας 32,87±14,16 ετών) με 34 (82,92%) να εμφανίζουν PTSD και να αντιστοιχούν στα 2/3 των αναμενόμενων PTSD περιπτώσεων μετά το δυστύχημα. Δεν υπήρχε σημαντική επίδραση του φύλου, του σωματικού τραυματισμού ή του γενικού ψυχιατρικού ιστορικού για την αναζήτηση βοήθειας, όμως υπήρχε επίδραση της εγγύτητας στην πρόσκρουση (βαγόνι) και του ιστορικού ψύχωσης. Η θεραπεία περιλάμβανε αντικαταθλιπτικά (63,14%) και ομαδική ψυχοθεραπεία (48,78%) με το 58,54% να εμφανίζει σημαντική βελτίωση, και το 7,32% επιδείνωση. Οι άντρες εμφάνιζαν μια συνολικά αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν βελτίωση (RR=1,53). Η παρουσία σωματικού τραυματισμού αύξανε την πιθανότητα να μην εμφανίσουν βελτίωση οι γυναίκες (RR=2,44) ενώ δεν επηρέαζε καθόλου τους άντρες (RR=1,02). Τα ευρήματα της παρούσας μελέτης είναι γενικά σε συμφωνία με τη βιβλιογραφία όσον αφορά τη συχνότητα εμφάνισης και την απάντηση στη θεραπεία, καθώς και για το ρόλο του φύλου, του σωματικού τραυματισμού καθώς και της εγγύτητας στο γεγονός. Σημαντικό εύρημα ήταν ότι οι άντρες ανταποκρίθηκαν περισσότερο στη θεραπεία και ότι ο σωματικός τραυματισμός επηρέασε δυσμενώς την έκβαση των γυναικών αλλά όχι των ανδρών, και το σημείο αυτό θα πρέπει να θεωρηθεί ως πρωτότυπη συνεισφορά της παρούσης εργασίας στη διεθνή βιβλιογραφία.
ΛΕΞΕΙΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟΥ: Τέμπη, σιδηροδρομικό δυστύχημα, διαταραχή μετατραυματικού στρες, θεραπεία, έκβαση.
Κωνσταντίνος Ν. Φουντουλάκης, Κωνσταντίνα Τσιγγένη, Γρηγόριος Καρακατσούλης