Προς τη Σύνταξη,
Με χαρά διαβάσαμε το άρθρο1 των Πεχλιβανίδη και Παπανικολάου και είδαμε ότι περισσότεροι συνάδελφοι αναγνωρίζουν το κείμενο του Θεόφραστου ως την πρώτη περιγραφή της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).2 Συμφωνούμε με την άποψη των συγγραφέων ότι η περιγραφή του Θεόφραστου μπορεί να υποδηλώνει την παρουσία περισσότερων από μία νευροαναπτυξιακών διαταραχών. Στην πραγματικότητα, η περιγραφή του Θεόφραστου αντιστοιχεί στα κοινά κλινικά συμπτώματα και τους υποκείμενους νευροαναπτυξιακούς μηχανισμούς της ΔΕΠΥ και της Διαταραχής Κοινωνικής Πραγματολογικής Επικοινωνίας.

Είναι συναρπαστικό το γεγονός ότι μια περιγραφή πριν από περισσότερα από 2000 χρόνια παρουσίαζε ήδη πρωτότυπες μεμονωμένες διαγνωστικές πτυχές που είναι συμβατές με μια σύγχρονη βιολογική άποψη της ψυχιατρικής. Πράγματι, δεν είναι απροσδόκητο ότι κληρονομήσιμα χαρακτηριστικά με σαφή βιολογική βάση θα έπρεπε να είχαν γίνει αντιληπτά από την αυγή της ιατρικής. Ένα σημαντικό άλμα προς τα εμπρός στην ανάπτυξη αυτού του τομέα έγινε πριν από μερικές δεκαετίες, όταν ο Clements (1966)3 δημοσίευσε ένα έργο που χρηματοδοτήθηκε από το NIH με τίτλο «Ελάχιστη εγκεφαλική δυσλειτουργία στα παιδιά». Αυτή η θεμελιώδης εργασία προετοίμασε το έδαφος για τη συνεχή κατανόηση της ομαδοποίησης σημείων, συμπτωμάτων και βιολογικών παραγόντων που παρατηρούνται σε διάφορες νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Αυτή η ομαδοποίηση μπορεί να είναι παρούσα σε διαφορετικά φάσματα, αναλογίες και αποχρώσεις, συμπεριλαμβανομένων παιδιών και ενηλίκων με ορισμένες βλάβες που δεν εξηγούνται αποκλειστικά από τις νοητικές τους ικανότητες.

Έτσι, ο χαρακτηρισμός του «Αναίσθητος»/«Βραδύνους» από τον Θεόφραστο θα μπορούσε να θεωρηθεί μια πρωτοτυπική περίπτωση αυτής της πιο ολοκληρωμένης και λιγότερο κατακερματισμένης άποψης αυτού που ονομάζουμε νευροαναπτυξιακές διαταραχές.

Marcelo M. Victor
ADHD and Developmental Psychiatry Programs, Hospital de Clínicas de Porto Alegre, Universidade Federal do Rio Grande do Sul, Porto Alegre, Brazil

Bruna S. da Silva
ADHD and Developmental Psychiatry Programs, Hospital de Clínicas de Porto Alegre, Universidade Federal do Rio Grande do Sul, Porto Alegre & Universidade de São Paulo, Instituto de Ciências Biomédicas, Departamento de Fisiologia e Biofísica, São Paulo, Brazil

Claiton H. D. Bau
ADHD and Developmental Psychiatry Programs, Hospital de Clínicas de Porto Alegre, Universidade Federal do Rio Grande do Sul & Department of Genetics, Universidade Federal do Rio Grande do Sul, Porto Alegre, Brazil

Eugenio H. Grevet
ADHD and Developmental Psychiatry Programs, Hospital de Clínicas de Porto Alegre, Universidade Federal do Rio Grande do Sul & Department of Psychiatry, Faculdade de Medicina, Universidade Federal do Rio Grande do Sul, Porto Alegre, Brazil

Βιβλιογραφία

  1. Pehlivanidis A, Papanikolaou K. Theophrastus’s “Anaisthetos” (“The Obtuse Man”): the oldest “phenomenological” description of neurodevelopmental disorders in an adult. Psychiatriki 2022, 33:310-316, doi: 10.22365/jpsych.2022.079
  2. Victor MM, da Silva BS, Kappel DB, Bau CH, Grevet EH. Attention-deficit hyperactivity disorder in ancient Greece: The Obtuse Man of Theophrastus. Aust N Z J Psychiatry 2018, 52:509-513, doi: 10.1177/0004867418769743
  3. Clements SD. The child with minimal brain dysfunction. A multidisciplinary catalyst. J Lancet 1966, 86:121-123, PMID: 5904645

 

Πλήρες Άρθρο σε pdf (Αγγλικά/Ελληνικά)